NSND Minh Vương trở lại với Nguyễn Trãi của “Rạng ngọc Côn Sơn”, NSND Thanh Tuấn gặp lại Lê Kim Hùng trong “Cây sầu riêng trổ bông”, NSƯT Lê Thiện trở lại sàn diễn Cải lương sau nhiều năm… Đêm “Nửa thế kỷ vang vọng hồn dân tộc” tối 26/9 không chỉ đưa nhiều thế hệ nghệ sĩ về chung một sân khấu, mà còn đưa những ký ức từng làm nên một thời của Cải lương trở lại trước khán giả hôm nay.
Có những cuộc hội ngộ được tính bằng số người trở về. Nhưng cũng có cuộc hội ngộ được đo bằng khoảng cách của thời gian.
Tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang tối 26/9, khoảng cách ấy có khi là 40 năm, có khi gần nửa thế kỷ.
Khi NSND Minh Vương và NSƯT Lê Thiện cùng xuất hiện trong “Rạng ngọc Côn Sơn”, hai nghệ sĩ đã đưa khán giả trở lại một trong những dấu ấn đáng nhớ của sân khấu Cải lương. Đây là lần hai nghệ sĩ diễn lại trích đoạn sau khoảng 40 năm; riêng NSƯT Lê Thiện đã rời sàn diễn Cải lương hơn 20 năm.
Cũng trong đêm ấy, NSND Thanh Tuấn gặp lại nhân vật Lê Kim Hùng của “Cây sầu riêng trổ bông” – vai diễn đã gắn với ông từ những năm đầu của Đoàn Văn công TP.HCM. Gần 50 năm trôi qua, câu chuyện cũ một lần nữa được kể dưới ánh đèn sân khấu, trong sự đồng hành của NSND Thoại Miêu.
Một sân khấu, nhiều thế hệ
Đó cũng chính là cấu trúc đặc biệt của “Nửa thế kỷ vang vọng hồn dân tộc”: không dựng lại lịch sử theo cách của một cuộc triển lãm ký ức, mà để lịch sử trở về qua chính những con người từng góp phần làm nên nó.
Bên cạnh NSND Minh Vương, NSND Thanh Tuấn, NSƯT Lê Thiện, NSND Thoại Miêu là những nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ như NSND Phượng Loan, NSND Mỹ Hằng, NSND Quế Trân, NSND Tấn Giao, NSƯT Kim Tử Long, NSƯT Vũ Luân, NSƯT Tú Sương, NSƯT Lê Tứ, NSƯT Võ Minh Lâm, NSƯT Dương Thanh, NSƯT Trọng Nghĩa, NSƯT Tâm Tâm, NSƯT Lê Hồng Thắm cùng đông đảo nghệ sĩ trẻ.
Ba thế hệ cùng đứng chung sân khấu. Người từng làm nên ký ức gặp người đang tiếp tục viết câu chuyện hôm nay.
Và khán giả chính là điểm nối của hai phía. Trong đêm diễn, nhiều phần trình diễn của các nghệ sĩ tiền bối liên tục nhận được những tràng vỗ tay từ khán phòng. Những nhân vật, câu ca tưởng đã nằm lại trong ký ức một thời, khi trở lại vẫn tạo được sự cộng hưởng mạnh mẽ với người xem.
Khi mỗi trích đoạn kể một phần lịch sử
“Nửa thế kỷ vang vọng hồn dân tộc” không chọn kể 50 năm bằng những con số. Chương trình chọn tác phẩm.
“Thái hậu Dương Vân Nga”, “Rạng ngọc Côn Sơn”, “Nàng Xê Đa”, “Tô Ánh Nguyệt”, “Cây sầu riêng trổ bông”, “Cô đào hát”, “Chiếc áo thiên nga”, “Chiến binh”, “Hiu hiu gió bấc”, “Câu hò đất mẹ”, “Người ven đô”… lần lượt tạo thành những lát cắt của một hành trình nghệ thuật.
Có tác phẩm gắn với một nghệ sĩ. Có tác phẩm đánh dấu một giai đoạn sáng tạo. Có những vai diễn đã đi qua nhiều thế hệ và tiếp tục được người nghệ sĩ hôm nay tìm cách đối thoại.Đêm diễn như cuộc hội ngộ của ba thế hệ nghệ sĩ và khán giả, nơi những tác phẩm, vai diễn và giai điệu từng làm nên ký ức Cải lương được sống lại.
Nhưng giá trị của cuộc trở về không chỉ nằm ở hoài niệm. Đạo diễn chương trình Hoa Hạ chia sẻ: “trong quá trình thực hiện chương trình, bà đồng thời tranh thủ truyền nghề cho các đạo diễn và diễn viên trẻ. Với người đã có 49 năm tuổi nghề, việc nhìn lại những trích đoạn cũ còn gợi nhớ những bậc tiền bối đã không còn, từ đó nhắc thế hệ hôm nay về trách nhiệm tiếp nối.
Để tiếng vọng không dừng lại sau một đêm diễn
Đó cũng là tầng nghĩa sâu hơn của cái tên “Nửa thế kỷ vang vọng hồn dân tộc”. “Vang vọng” không chỉ là tiếng vọng từ quá khứ. Đó còn là khi một vai diễn gần nửa thế kỷ trước vẫn tìm thấy người xem hôm nay; khi nghệ sĩ tiền bối đứng cạnh lớp kế cận; khi một câu chuyện cũ được kể bằng tâm thế của một thế hệ mới.
Trong bài phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Quốc Kiệt – Giám đốc Nhà hát nhận định – “dấu mốc 50 năm được nhìn nhận không chỉ là câu chuyện quá khứ mà còn là điểm tựa để Nhà hát bước vào chặng đường mới bằng tư duy, cách làm và tác phẩm mới.”
Bởi vậy, khi màn nhung khép lại tối 26/9, điều còn lại không chỉ là một đêm hội ngộ. Đó là hình ảnh của một dòng chảy: người đi trước trao lại, người hôm nay tiếp nhận, và sân khấu tiếp tục sáng đèn.
Leave a Reply